De toepassing van duurzaamheid in het bedrijfsleven

Vrijdag, 27 februari 2009

Met het oog op de duurzaamheiddoelstellingen van 2010 staat duurzaam inkopen hoog op de agenda in de publieke sector. Reden voor DPA Supply Chain (DPA) eens te onderzoeken wat de stand van zaken is in het bedrijfsleven.

De zoekterm ‘green supply chain’ levert op Google ruim 5,5 miljoen treffers op en in de media lezen we een aanhoudende stroom van berichten waarin bedrijven hun successen en verbeteringen op gebied van sustainability breed uitmeten. Hierdoor ontstaat bijna de indruk dat iedereen inmiddels bezig is met MVO. Maar tegelijkertijd lezen we dat het aanschaffen van spaarlampen de best gerealiseerde MVO doelstelling is van een miljoenenbedrijf.

DPA heeft onderzoek verricht naar sustainability binnen de supply chain. Hiervoor heeft DPA de algemene en sociale jaarverslagen over 2007 van de bovenste en onderste 25 bedrijven uit de FEM Business top 300 naast elkaar gelegd. De laagst gemeten jaar omzet van de onderzochte bedrijven is € 200 miljoen. De kern van het onderzoek betrof de mate waarin sustainability aandacht heeft gekregen in de jaarverslagen. Dit zegt namelijk wat over de aandacht die het bedrijf schenkt aan dit onderwerp.

Ontwikkelingen

Grote verschillen in verslaglegging tussen de bovenste 25 en onderste 25 bedrijven.
Er is een groot verschil tussen de top van het bedrijfsleven en de grote groep middelgrote en kleine bedrijven. De laatste groep rapporteert mondjesmaat en bescheiden over de activiteiten op gebied van MVO en duurzaamheid. Toch kunnen we niet zomaar aannemen dat deze groep bedrijven er daarom niets aan doet. Wel kan geconcludeerd worden dat er minder focus op is.

De grotere aandacht voor MVO en duurzaamheid in de diverse corporate verslagen laat zich deels verklaren uit het feit dat de bovenste top 25 door de aard en de omvang meer nadruk legt op openheid en het informeren van de stakeholders. De grootte van het bedrijf rechtvaardigt en vergemakkelijkt bovendien het inzetten van capaciteit hierop. Een andere verklaring volgt uit het feit dat deze groep waarschijnlijk ‘bewuster’ bezig is met het corporate imago. Dit laatste volgt uit het onderzoek onder ruim 40 klanten van DPA Supply Chain naar de belangrijkste motieven om een ‘groene supply chain’ te implementeren.

Verbetering corporate imago belangrijkste motivatie voor ‘groene’ supply chain.
Verbetering van het corporate imago blijkt de belangrijkste motivatie te zijn in het bedrijfsleven. Op de voet gevolgd door voldoen aan wet- en regelgeving. Opvallend is de lage score van kosten reductie. Talloze voorbeelden onderstrepen juist dat door herstructurering van onderdelen binnen de supply chain niet alleen duurzamer geopereerd wordt maar ook bedrijfsmatiger. Efficiënter transport draagt bijvoorbeeld bij aan reductie van CO2 uitstoot maar brengt tegelijkertijd de kosten van logistiek omlaag. Ahold zet stille vrachtwagens in om af te leveren en kan daar-door buiten file tijd om in de avond en vroege morgen bevoorraden. De stille vrachtwagens hebben minder CO2 uitstoot dus winst voor het milieu en voor Ahold scheelt dit uren tijdverlies overdag in files en dus minder energieverbruik. De eerder genoemde energiezuinige verlichting bij een verzekeraar scheelt behoorlijk wat kosten op de energie nota.

De focus binnen de ‘groene’ supply chain ligt op Productie en inkoop.
Bij de meest genoemde duurzaamheidsonderwerpen springen Productie en Inkoop eruit. Voorbeelden die genoemd worden van de reductie van het energieverbruik zijn de aankoop van groene stroom of het aanbrengen van energiezuinige verlichting. Op gebied van inkoop worden genoemd de inkoop van milieuvriendelijke materialen zoals papier met FSC keurmerk of het hanteren van een ‘supplier code of conduct’. Een ander genoemd voorbeeld is door middel van adequate planning de transportmethode te kiezen met de laagste CO2 uitstoot. Hiermee wordt continu het optimum gezocht tussen bedrijfsbelang en duurzaamheid impact.

Kosten en gebrek aan kennis is een belangrijke reden om niet bezig te zijn met MVO.
Het aantal bedrijven dat gebrek aan informatie noemen als obstakel om actief met MVO en duurzaamheid bezig te zijn binnen het bedrijf of organisatie is opvallend hoog. Een ander onderzoek bevestigde deze stelling en voegde eraan toe dat de schuld vaak bij de toeleverancier gelegd wordt. Kosten werden het meest genoemd als verklaring om niet bezig te zijn met MVO.

Do’s
Denken vanuit kansen in plaats vanuit bedreiging. Duurzaamheid biedt ook juist een mogelijkheid om onderscheidend te zijn. Er zijn talloze onderzoeken en studies die aantonen dat juist binnen de supply chain duurzaamheid en besparingen vaak hand in hand gaan. Voor veel bedrijven zal namelijk gelden dat ‘vergroenen’ ook betekent innoveren en optimaliseren. Hier wordt geen enkel bedrijf slechter van. In iedere recessie zit de kiem opgesloten voor het latere herstel. Het zijn de bedrijven die doorpakken op innovatie die hier het eerst en het meest van gaan profiteren.

Door verder te kijken dan de eigen organisatie en toeleveranciers te betrekken kan op gebied van efficiency veel gewonnen worden. Hier worden en bedrijf en milieu niet slechter van. Een grote energie producent hanteert bijvoorbeeld een set aan MVO gerelateerde inkoopvoorwaarden; de Supplier Code of Conduct. Hiermee wordt gewaarborgd dat ook de toeleveranciers maatschappelijk verantwoord opereren.

Don’ts
Het noemen van ‘gebrek aan informatie’ duidt erop dat veel managers het nog altijd een weinig tastbaar onderwerp vinden. Anno 2009, met alle informatie die voorhanden is nog als steekhoudend argument aangevoerd kan worden.

Geef de schuld voor een gebrek aan duurzaamheid niet aan de toeleverancier. Deze levert namelijk precies wat jij hem vraagt.

Kosten zijn geen barrière om duurzaamheid niet in te voeren. Er zijn talloze voorbeelden beschikbaar wat innovatie en onderzoek hebben opgeleverd aan duurzame initiatieven die ook nog eens gunstig uitpakten voor het bedrijf.

Best practice: InterfaceFLOR is een producent van modulaire textiele vloerbedekkingen.

Het bedrijf is opgericht in 1973, heeft een notering aan de NASDAQ en kende in 2007 een omzet van $ 1.1 miljard. De productie vindt plaats op 12 locaties, de verkoop in meer dan 100 landen.

Sinds 1994 is duurzaamheid dé bepalende overweging in de product- en proces ontwikkeling. Het bedrijf heeft hiervoor 7 fronten benoemd waar het de slag wil winnen met duurzaamheid. Voorkomen van verspilling

Schadelijke emissies vermijden
Hernieuwbare energie inzetten
De cirkel sluiten
Efficiënt transporteren
Betrokkenheid creëren
Innovatief ondernemen

Alle maatregelen zijn gericht op zowel verbetering van efficiency als op stimuleren en onder-steunen van de medewerkers.

Met het acteren op deze verschillende gebieden zijn vanaf 1995 spectaculaire resultaten behaalt die het bedrijf een duurzaam imago hebben opgeleverd. Om de voortgang te meten worden sinds 1995 de “EcoMetrics” bijgehouden en gepubliceerd, wereldwijd en per locatie, zie www.interfacesustainability.com

Drs. Marc Prins MBA en Drs. Sophia Cheung zijn beide Consultant bij DPA Supply Chain in Amsterdam.